بارورسازی ابرها برای نجات دریاچه اورمیه؛ واقعیت علمی یا شوآف سیاسی؟

در حالی‌ که دریاچه اورمیه در بدترین وضعیت زیست‌محیطی تاریخ خود قرار دارد، مقام‌های دولتی از آغاز عملیات بارورسازی ابرها در حوضه آبریز این دریاچه خبر می‌دهند؛ اقدامی که بسیاری از کارشناسان آن را «تبلیغاتی» و فاقد تأثیر جدی در احیای این پهنه آبی می‌دانند.

به گزارش رسانه‌های داخلی، محمدمهدی جوادیان‌زاده، رئیس سازمان توسعه و بهره‌برداری فناوری‌های نوین آب‌های جوی، اعلام کرده است که عملیات بارورسازی با یک هواپیمای ویژه آغاز شده و قرار است این هواپیما به‌صورت دائمی در فرودگاه تبریز مستقر شود تا در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی فعالیت کند.

دریاچه‌ای که از مرگ عبور کرده؛ آخرین هشدارهای کارشناسان

با وجود این ادعاها، وضعیت دریاچه ارومیه به‌گفته متخصصان از مرحله «بحران» نیز فراتر رفته است. خشکسالی‌های پی‌درپی، کاهش شدید آورد رودخانه‌ها، چاه‌های غیرمجاز و مدیریت نادرست منابع آب، دریاچه را در آستانه فروپاشی کامل قرار داده است.

سعید عیسی‌پور، مدیر دفتر برنامه‌ریزی ستاد احیای دریاچه اورمیه، هشدار داده است:

«اگر مدیریت آب اصلاح نشود، دریاچه اورمیه به‌زودی از نقشه ایران حذف می‌شود.»

او همچنین اعلام کرده حجم آب فعلی دریاچه به کمتر از ۴۰ میلیون مترمکعب رسیده؛ سطحی که از نظر علمی نشان‌دهنده مرگ اکولوژیک کامل یک دریاچه است.

آیا بارورسازی ابرها راه نجات است؟

بارورسازی ابرها اگرچه در برخی کشورها برای افزایش بارش به‌کار می‌رود، اما کارشناسان بارها تأکید کرده‌اند که این روش تنها در شرایط خاص آب‌وهوایی مؤثر است و تأثیر آن در احیای یک پهنه آبی عظیم مانند دریاچه اورمیه بسیار محدود خواهد بود.

متخصصان محیط‌زیست معتقدند راه‌حل واقعی، نه در «پاشیدن مواد شیمیایی در ابرها»، بلکه در:

• مدیریت صحیح منابع آب

• توقف برداشت‌های بی‌رویه

• کنترل چاه‌های غیرمجاز

• و بازگرداندن حقابه طبیعی دریاچه

نهفته است؛ اقداماتی که سال‌هاست به تعویق افتاده و اکنون زمان برای اجرای آن‌ها به‌سرعت در حال از دست رفتن است.