پول گرفتن از بیخانمانها برای «اتوبوس خوابی»؛ فقر تا کجا باید خریدنی شود؟
انتشار خبر دریافت ۲۵ هزار تومان از کارتنخوابها برای شبخوابی در اتوبوسهای شهری بار دیگر نشان داد که در تهران، حتی خوابیدن هم میتواند به کالایی پولی تبدیل شود؛ آنهم برای کسانی که تعریفشان دقیقاً «بیپول و بیسرپناه» است.
علیرضا زاکانی، شهردار تهران، در واکنش به این موضوع اعلام کرده دریافت هرگونه وجه از کارتنخوابها برای خواب شبانه در اتوبوسها غیرقانونی است و تنها اتوبوسهای «مشخص و خاص» اجازه دارند در شبهای سرد سال پذیرای این افراد باشند. به گفته او، این خدمات باید کاملاً رایگان باشد و هر اتوبوس یا رانندهای که پول دریافت کند، متخلف محسوب میشود.
اما سؤال اصلی اینجاست:
اگر چنین کاری «غیرقانونی» است، چگونه و از چه مدتی قبل اجرا شده؟
چه کسی نظارت کرده، چه کسی چشم بسته و چه سیستمی اجازه داده فقر، به منبع درآمد خرد اما رسمینما تبدیل شود؟
شهرداری میگوید اتوبوسهای شبخوابی برای کسانی است که حاضر به رفتن به گرمخانهها نیستند؛ اما واقعیت این است که وقتی زیرساختها ناکارآمد، ظرفیتها محدود و شرایط انسانی نامطلوب است، «انتخاب» کارتنخواب بیشتر شبیه اجبار است تا اختیار. در چنین شرایطی، گرفتن پول—even اگر ۲۵ هزار تومان باشد—نه یک تخلف ساده، بلکه نماد کالاییسازی فقر است.
تهرانِ امروز جایی است که:
-
خانه ندارید → اجاره سرسامآور
-
کار ندارید → امنیت ندارید
-
و اگر خیابان هم تنها پناهتان باشد → باید برای یک شب خواب پول بدهید
اعلام «غیرقانونی بودن» کافی نیست؛
مسئله فقط چند راننده متخلف نیست،
مسئله سیستمی است که اجازه میدهد بیخانمانی تا مرز معامله روزانه پیش برود و بعد، با یک تکذیب رسمی، صورت مسئله جمع شود.
