ÖZ DÖVLƏTİMİZ, ÖZ XƏRİTƏMİZ: addım-addım, soyuqqanlı yol
Bir xalq gələcəyini başqasının əlinə buraxanda itir. Güney Azərbaycan xalqı öz müqəddəratını öz əlinə almaq üçün addım-addım, dinc və təşkilatlı şəkildə irəliləməli, hər şeydən əvvəl isə öz xəritəsini — kim olduğunu və harada yaşadığını — aydın çəkməlidir.
I. Niyə öz dövlət fikri?
Öz müqəddəratını təyin etmək haqqı — bir xalqın öz dilində yaşamaq, öz torpağını idarə etmək, hətta istiqlal arzulamaq haqqı — beynəlxalq normalarda tanınan təbii bir haqdır. Bunu dilə gətirmək «parçalayıcılıq» deyil; bir xalqın öz ləyaqətini tələb etməsidir. Onilliklərdir bizə deyilir ki, öz adımızı, dilimizi, tariximizi unudaq. Cavabımız sadədir: unutmayacağıq, əksinə — onu bir gələcəyə çevirəcəyik.
Amma dürüst olaq: dövlət bir gecədə, bir şüarla, bir hücumla qurulmur. O, səbirlə, mərhələ-mərhələ, təşkilatla qurulur. Bizim yolumuz silah və xaos deyil — bilinc, birlik və hazırlıqdır.
II. İlk addım: öz xəritəmizi çəkmək
Hər dövlət fikri bir xəritə ilə başlayır — nəinki kağız üstündə, əvvəlcə zehinlərdə. Biz kimik və haradan-haraya uzanırıq? Güney Azərbaycan təkcə dörd ostandan (Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Ərdəbil, Zəncan) ibarət deyil. Türk coğrafiyası Həmədanı, Qəzvini, Mərkəzini (Ərak), Əlbürzün və Tehranın bir hissəsini, həmçinin Qaşqay və Türkmən ellərini də əhatə edir. Öz xəritəmizi düzgün çəkmək — tariximizi, toponimlərimizi, mədəniyyətimizi sənədləşdirmək — gələcəyin təməlidir.
III. Mərhələli yol
- Bilinc. Öz tarixini, dilini, haqqını bilən bir nəsil. Bilməyən xalq idarə oluna bilər; bilən xalq idarə edər.
- Təşkilatlanma. Məhəllə, şəhər, peşə səviyyəsində dinc, qanuni, bir-birinə dəstək olan vətəndaş strukturları.
- Dil və mədəniyyət. Ana dilini evdə, küçədə, mümkün olan hər yerdə yaşatmaq — çünki dili ölən xalqın xəritəsi də silinir.
- Birlik. Təbriz, Urmu, Ərdəbil, Zəncan, Həmədan, Qaşqay, Türkmən — dağınıq olanda zəif, birləşəndə güclü.
IV. Nəticə
Biz sabah bir bayraq qaldıracağımızı iddia etmirik. Dediyimiz budur: istiqlal bir məqsəddirsə, ona aparan yol bu gün başlayır — öz xəritəmizi çəkməklə, öz nəslimizi oyandırmaqla, öz birliyimizi qurmaqla. Bu, qan deyil, ağıl və səbir işidir. Və bu yolun ən soyuqqanlı, ən qüdrətli silahı — bizim oyanmış şüurumuzdur.
Mənbələr: öz müqəddəratını təyin etmə haqqına dair beynəlxalq normalar; coğrafi təsnifat redaksiyanın baxışını əks etdirir.
Bu yazı Azxabar Həftəlik Jurnal — Say 6-nın bir hissəsidir. Bütün sayı (PDF və onlayn oxucu) üçün jurnal səhifəsinə baxın.
