زندانیانِ سیاسیِ ما را فراموش نکنیم
حافظهٔ هر ملت با نحوهٔ یادکردنِ زندانیانش سنجیده می‌شود. فراموش‌کردنِ انسان‌هایی که در راهِ زبان، هویت و حق زندانی شده‌اند، مجازاتی دوم است.
چرا حافظه مهم است؟
وقتی یک فعال، یک معلم یا یک روزنامه‌نگار به‌خاطرِ سخن‌گفتن برای زبان و ملتِ خود زندانی می‌شود، فراموش‌کردنش یعنی کامل‌کردنِ ستم. زندانی تنها پشتِ درِ آهنی نیست؛ وقتی فراموش شود، بارِ دوم زندانی می‌شود. ساده‌ترین و نیرومندترین وظیفهٔ ما: زنده‌نگه‌داشتنِ این نام‌هاست.
تصویر
در ایران شمارِ دقیقِ رسمیِ زندانیانِ سیاسیِ تورکِ آذربایجان وجود ندارد — زیرا دولت نه مفهومِ «زندانیِ سیاسی» را می‌پذیرد و نه زندانیان را بر پایهٔ قومیت اعلام می‌کند. آنچه هست، موارد مستند و نام‌به‌نامی است که نهادهایی چون جمعیتِ حقوق بشرِ آرک گرد آورده‌اند. این افراد در زندان‌های منطقه‌ای چون تبریز، اردبیل و اورمیه و برخی در زندان‌های مشهورِ تهران نگه داشته می‌شوند. اتهام‌ها تقریباً همیشه یکی است: «فعالیت علیه امنیت ملی»، «تبلیغ» — یعنی سخن‌گفتن به زبانِ خود.
چه می‌توانیم بکنیم؟
- زنده‌نگه‌داشتنِ نام‌ها — گفتن، نوشتن، یادآوری. فراموش‌نشدن خود یک پشتیبانی است.
- حمایت از خانواده‌ها — خانواده‌ای که پشتِ زندانی می‌ماند نیز مجازات می‌کشد.
- دقت — بی‌اغراق، بی‌رقمِ ساختگی، مستند سخن‌گفتن؛ زیرا حقیقت نیرومندترین سلاح است.
نتیجه
گران‌بهاترین زندانیانِ یک ملت، گروگان‌های وجدانِ آن‌اند. اگر آنان را فراموش کنیم، فردا خود را نیز فراموش می‌کنیم. پس این نام‌ها برای ما تنها خبر نیستند — یک امانت‌اند.
منبع: جمعیتِ حقوق بشرِ آرک؛ آمارِ رسمیِ قومیِ زندانیان وجود ندارد.
این نوشته بخشی از هفته‌نامهٔ آذخبر — شمارهٔ ۶ است. برای کلِ شماره (PDF و خوانندهٔ آنلاین) به صفحهٔ ژورنال مراجعه کنید.
