لبنانیزه شدن ایران؛ سناریوی جنگ فرسایشی و حذف هدفمند
اصطلاح «لبنانیزه شدن» در علوم سیاسی به وضعیتی اشاره دارد که یک کشور به میدان درگیریهای چندلایه، جنگهای نیابتی، ترورهای هدفمند و فروپاشی تدریجی اقتدار مرکزی تبدیل میشود. لبنان از دهه 1970 این وضعیت را بارها تجربه کرده است.
حملات اخیر اسرائیل و آمریکا به ایران، به همراه عملیاتهای هدفمند علیه فرماندهان و زیرساختها، در نظر برخی تحلیلگران نشانهای از حرکت در همین مسیر است.
1. استراتژی حذف هدفمند
در سالهای گذشته، اسرائیل در لبنان و فلسطین روشی را توسعه داده که شامل ترور یا حذف دقیق فرماندهان و افراد کلیدی است. این عملیاتها معمولاً با استفاده از:
– حملات پهپادی یا موشکی دقیق
– انفجار خودرو یا موتور
– هدف قرار دادن خانهها یا محل حضور افراد
– عملیات اطلاعاتی و نفوذ
انجام میشود. همین الگو اکنون در برخی گزارشها درباره ایران نیز مطرح شده است، جایی که مقامات، دانشمندان هستهای یا مراکز فرماندهی هدف قرار گرفتهاند.
هدف چنین استراتژی معمولاً فلج کردن ساختار فرماندهی بدون نیاز به اشغال نظامی کامل است.
2. جنگ زیرساختی و تضعیف دولت مرکزی
در لبنان، جنگهای اسرائیل با حزبالله اغلب شامل حمله به:
– زیرساختهای انرژی
– شبکههای ارتباطی
– مراکز فرماندهی
– انبارهای تسلیحاتی
بوده است. در جنگ جاری نیز گزارش شده که صدها مرکز فرماندهی، سایت موشکی و تأسیسات نظامی ایران هدف قرار گرفتهاند.
چنین حملاتی میتواند به تدریج توان دولت مرکزی برای کنترل امنیت داخلی و منطقهای را کاهش دهد.
3. تبدیل کشور به میدان جنگ چندلایه
لبنان در دهههای گذشته به محل تقاطع چندین بازیگر تبدیل شد: اسرائیل، ایران، سوریه، گروههای شبهنظامی و قدرتهای خارجی.
اگر درگیریهای ایران نیز به شکل طولانی ادامه یابد، احتمال دارد کشور وارد مرحلهای شود که در آن:
– حملات خارجی
– درگیریهای نیابتی
– عملیات مخفی
– بیثباتی داخلی
به طور همزمان رخ دهند؛ الگویی که به آن «لبنانیزه شدن» گفته میشود.
4. هدف احتمالی: فرسایش نه اشغال
در بسیاری از تحلیلهای نظامی گفته میشود که هدف اسرائیل از عملیاتهای اخیر سرنگونی مستقیم حکومت نیست، بلکه تضعیف ساختارهای امنیتی و نظامی است.
در این رویکرد، فشار نظامی و اقتصادی طولانیمدت میتواند زمینه تغییرات سیاسی داخلی را فراهم کند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟