TƏHQİRİN ADİLƏŞDİRİLMƏSİ — VƏ ZUNUZİNİN ÖZRÜ
Traxtor Azərbaycanın sahibi Zunuzi Ənzəli (Məlavan) xalqından özr dilədi. Problem özrün özündə deyil — problem odur ki, bir sistemdə türkü təhqir etmək adiləşir, təhqir olunan isə özr diləməyə sövq edilir.
I. Nə baş verdi?
Traxtor Azərbaycan ilə Məlavan (Bəndər-Ənzəli) oyunundan sonra yaranan gərginlikdə klubun sahibi Məhəmmədrza Zunuzi Ənzəli xalqından özr dilədi; «özr diləmək insanı kiçiltmir, ucaldır» dedi. Eyni zamanda o, komandasına qarşı illərdir səslənən təhqirləri xatırlatdı: öz sözləri ilə, son iki il yarımda təxminən 10 dəfə Traxtor əleyhinə təhqiramiz şüarlar səslənib və klub şikayət edib. Zunuzi «biz irqçiliyin qurbanıyıq» deyib və məsələni istinaf, lazım gəlsə FİFA və CAS səviyyəsində izləyəcəyini bildirib.
II. Əsl məsələ: çifte standart
Bir anlıq dayanaq. Türk komandasına illərdir təhqir yağır — amma rəsmi qərarlar çox vaxt təhqir olunanı yox, türk tərəfini cəzalandırır (ötən sayıda yazdığımız Traxtor Azərbaycana qarşı intizam qərarı kimi). İndi isə özr belə türkün öz tərəfindən gəlir. Mesaj təhlükəlidir: sanki türk həmişə həm təhqir olunmalı, həm də sonda özr diləməlidir.
Bu, təsadüfi bir hadisə deyil; sistemli bir vərdişin əksidir. Mərkəzi fars sistemi onilliklərdir türkə təhqiri «zarafat», «futbol rəqabəti», «adi söz» kimi təqdim edir. Təhqir normallaşanda, qurban özünü müdafiə etdikdə «təxribatçı» elan olunur.
III. Bizim mövqeyimiz
Biz heç kimə — nə Ənzəli xalqına, nə başqasına — nifrət etmirik; təhqirin özünü, hər tərəfdən gələni pisləyirik. Amma bir həqiqəti aydın deyirik: ləyaqət tək tərəfli olmaz. Türk öz dilinə, öz adına, öz komandasına hörmət tələb edəndə bu «parçalayıcılıq» deyil — ən adi insani haqdır. Özr diləmək gözəldir, amma o, həmişə eyni tərəfdən gəldikdə, artıq özr yox, təslimiyyət olur.
Mənbələr: idman mediası (Zunuzinin açıqlamaları); şərh və dəyərləndirmə redaksiyaya aiddir.
Bu yazı Azxabar Həftəlik Jurnal — Say 6-nın bir hissəsidir. Bütün sayı (PDF və onlayn oxucu) üçün jurnal səhifəsinə baxın.
